Zout van de zee – Ruta Sepetys
Zout van de zee vertelt het relatief onbekende verhaal van de ramp met de Wilhelm Gustloff. Relatief onbekend buiten Duitsland. In Duitsland zelf is het vluchtelingendrama bekender. De ‘Vertriebenen’ hielden en houden daar zelf de herinneringen levend aan hun ‘Heimat’ Oost-Pruisen en de vaak traumatische vlucht in januari 1945 naar Duitsland.
Zout van de zee gaat over drie jongeren aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Met duizenden anderen vluchten ze voor het oprukkende Rode Leger naar de havenstad Gotenhafen (nu: Gdynia in Polen) om daar met een schip naar Duitsland te gaan. De jongeren hebben niks gemeen. Ze zijn Pools, Duits en Litouws en hebben alledrie ook een andere reden om te vluchten dan de gewelddadige reputatie van de Sovjets. De cover geeft de afloop al weg. Je weet dat er een ramp gaat gebeuren.
Het boek is heel toegankelijk geschreven. Sepetys schrijft vooral voor jongeren en dat merk je. Voor jongeren is het dan ook echt een aanrader als je iets wilt lezen over oorlog en vluchten. Bijvoorbeeld over waarom mensen met een boot de zee over vluchten. Hoe rauw en nietsontziend een oorlog is. Maar ook hoe mensen samenwerken in de meest onwaarschijnlijke bondjes.
De korte zinnen zorgen aan de ene kant voor een vlot verhaal. Aan de andere kant mist het sfeer, want soms wil je gewoon heel veel details kunnen inkleuren. De heftige gebeurtenissen in het boek blijven hierdoor wat op afstand.
Grijs is toch zwart-wit
Wat ik wel echt jammer vind is dat de personages wel heel erg stereotyp zijn. De meisjes, de oude man en het zwerver-jongetje zijn slachtoffer en de Duitse jongens zijn goed of slecht. De typering is vanaf de 1e bladzijde waarop ze voorkomen duidelijk. Erg jammer, want de schrijfster wil volgens mij juist het grijze gebied laten zien: hoe onmogelijk keuzes in oorlogstijd zijn. Dat had met net wat minder voorspelbare karakters beter uit de verf kunnen komen. Nu is grijs toch zwart-wit.
