Waar wij kinderen waren
Eva spreekt na een biedingsoorlog op een pop haar nichtje Iris weer. Samen gaan ze naar het huis van hun grootouders waar neef Jan ook al is. Ze ruimen het huis leeg zodat ze het kunnen verkopen nu Jans vader naar een verzorgingshuis is verhuisd. Het worden dagen vol herinneringen aan het familiebedrijf in Sonneberg, poppenfabriek Langbein.
Ik las eerder ‘Heimweeland’ van Kati Naumann. Dat was een sfeervol en onderhoudend boek. Ik had behoefte aan een sfeervol boek. Dus toen ik dit boek van Naumann in de bibliotheek zag, ging-ie mee.
Naumann is geboren in Leipzig, in voormalig Oost-Duitsland. Net als Heimweeland speelt ook dit boek in de grensstreek tussen Oost en West. Dit keer is Sonneberg het decor. Het kleine stadje was het speelgoedcentrum van (Oost-)Duitsland. Naumanns overgrootouders bezaten poppenfabriek Scherf. Ze baseerde het boek op deze familiegeschiedenis.
Leerzaam
Het boek vertelt het verhaal van de familie Langbein. Van de start van de poppenfabriek tot het faillissement. Tussendoor ontrafelen en herontdekken Eva, Iris en Jan familiegeheimen. Als lezer weet je soms wat meer dan de familieleden waardoor je het belang van een eerder stuk familiegeschiedenis goed kunt plaatsen. Deze familiegeschiedenis is echt de moeite waard. Ik wist helemaal niets van hoe poppen gemaakt werden (papier-maché!). Ook de naoorlogse situatie vond ik erg leerzaam: ik vond het vooral schrijnend hoe mensen die zo goed en zo kwaad als het ging hun leven weer opbouwden na alle oorlogsellende nog een extra klap kregen. Ze hadden geen cent, alleen de poppenfabriek. “De fabriek is het hart”, zei oma Flora. Die trots van de familie was van de ene op de andere dag niet meer van hen. Onteigend. Door de overheid.
Kinderlijk
Misschien maakte het wel zo’n indruk omdat de personages in het verleden wat beter uit de verf kwamen dan die in het heden. Eva, Iris en Jan waren wel erg vlak en plat. En hun gesprekken komen erg kinderlijk over voor de 50-plussers die zij inmiddels zijn. Ook de verschillen tussen Eva en Jan die opgroeiden in Oost-Duitsland en Iris die in West-Duitsland opgroeide blijven in de clichés hangen. En ze stappen er ook erg makkelijk overheen.
De personages in het verleden bleven ook hangen in platte beelden die weinig randjes hadden. Iedereen werkte maar door en nergens kroop je echt even in iemands hoofd om te ontdekken wat het nu echt met ze deed. Dus bleven de beelden uit het verleden over. Beelden van een bloeiende speelgoedstad die langzaam maar zeker wegkwijnde. Ik vond dat net interessant genoeg om door te lezen. Helaas was het niet het onderhoudende en sfeervolle verhaal dat ik hoopte te lezen.
