Vrij stroomt de rivier
1834, Barbados. Vanaf de dag dat de slavernij werd afgeschaft, wist Rachel: ze wil haar kinderen vinden. Alleen dan is ze echt vrij. Haar vijf levende kinderen zijn verkocht aan andere plantages. Het lijkt een onmogelijke zoektocht: hoe vind je vijf kinderen die op verschillende momenten verkocht zijn? En hoe ontsnap je van je plantage waar je eigenaar heeft bedacht dat je nu werknemer bent en verplicht nog 6 jaar in dienst bent?
Na de slavernij
Shearers grootouders kwamen na de Tweede Wereldoorlog van Barbados naar Engeland. Na het bezoek aan een tentoonstelling over vrouwen in de Cariben die op zoek gingen naar hun kinderen direct na het afschaffen van de slavernij besloot ze een boek te schrijven. Niet over de slavernij, maar over wat er direct daarna gebeurde. Over vrouwen die hun verkochte kinderen zochten. En over families die verspreid over de wereld leven.
En dus lees je over Rachel die op zoek gaat naar haar vijf kinderen: Mary Grace, Micah, Thomas Augustus, Cherry Jane and Mercy. Over verzet en over angst voor de plantagebaas. En over de verschillende manieren waarop voormalige slaven omgingen met hun verkregen vrijheid. Rachel en haar kinderen laten zien hoe verschillend mensen omgingen met hun slaaf-zijn. En met hun verkregen vrijheid. Die geschiedenis is belangrijk om te vertellen. Het is ook een onbekend stuk geschiedenis: de slavernij op de Cariben krijgt minder aandacht dan die in de Verenigde Staten. En helemaal onbekend is wat er gebeurde direct na de afschaffing van de slavernij.
Langdradig
Het verhaal is helaas best langdradig en ook wel voorspelbaar. Vijf zoektochten is veel. Ook zakt het verhaal tussen de zoektochten behoorlijk in en duurt het echt even voordat het weer vaart oppakt. En dan is er nog de vertaling. Shearer laat Rachel deels in dialect spreken. De vertaalster koos voor het gebruik van het woord ‘mi’ voor ‘ik’ en ‘mijn’. Ik twijfel of ik dat een goed idee vind. Het voegde voor mij niets toe, het deed misschien zelfs wel afbreuk. Alsof Rachel niet gewoon kon praten.
Dit boek heet in het Engels ‘River sing me home’. Dat past goed bij het verhaal. Een letterlijke vertaling lukt niet, maar in ‘Vrij stroomt de rivier’ ontbreekt de hoofdpersoon. En dat is jammer, want het gaat juist over Rachel en haar zoektocht naar haar kinderen om echt vrij te zijn. Iets als ‘breng mij thuis’ was misschien beter geweest.
