Rode sirenes
Een reisverslag dat leest als fictie. En een zoektocht naar een oom die eigenlijk een zoektocht naar haar eigen identiteit en afkomst is. Voor ons is het een verhaal van een willekeurige familie verscheurd door revolutie, oorlog en dictatuur. En een kennismaking met de Oekraïense cultuur, gewoonten en diepe verbondenheid met de grond.
Victoria keert terug naar Kyiv na een ruzie met haar oom en ‘Euromaidan’, de golf van protesten in Oekraïne na het besluit van de Oekraïense president de associatieovereenkomst met de EU niet te ondertekenen. Geboren in Oekraïne, opgegroeid in de VS en nu woont ze in Brussel. En dan na ‘Euromaidan’ krijgt ze heimwee en wil terug naar Oekraïne. Ze gaat op bezoek bij haar oma Valentina en raakt geïntrigeerd door een onbekende oom, Nikodim. Die is ‘verdwenen’ en niemand weet of wil zeggen wat er met hem gebeurd is. Haar zoektocht leidt Victoria door het land van haar grootouders rondom Poltava in de Donbass en in Kyiv.
Fictie
Belim schrijft meeslepend en haar persoonlijke verhaal leest alsof het fictie is. Dat komt ook omdat er een plot is: wat gebeurde er met de ‘verdwenen’ oom Nikodim en waarom zwijgt iedereen daarover? Stukje bij beetje ontrafelt Victoria het mysterie. En ontdekt daarmee tegelijk de geschiedenis en cultuur van haar land. Van een borduurschool tot een kerk, van het KGB-kantoor tot Euromaidan.
Rode sirenes vertelt ook over wat het betekent in een dictatuur op te groeien of in vrijheid. Waar oma en haar generatiegenoten nog steeds zwijgen en bang zijn om ook maar een stap in het gebouw met de ‘rode sirenes’ te zetten, durft de generatie van Victoria het verleden onder ogen te zien.
Rouwen om een plek
Rode sirenes is een indrukwekkend reisverslag, heel persoonlijk en tegelijk universeel. Want in Victoria’s rouwen om een plek herkende ik mijn gevoel na het sluiten van een boerderij die er altijd was. En toen ophield te bestaan. Andere oorzaak, zelfde gevoel.
Rouwen om een plek is nog moeilijker dan rouwen om een mens. Een geliefde verliezen is een tragisch, maar onafwendbaar onderdeel van de menselijke ervaring. (..) Als we zien hoe allerlei vertrouwde plekken aan geweld ten prooi vallen, treuren we om wie we ooit waren en vragen we ons af wat er van ons geworden is.
Aanrader als je meer beeld wilt krijgen bij de Oekraïense identiteit.
