Onder buren – Juli Zeh
Onder buren is ‘coronaliteratuur’. Over de bubbels, polarisatie, de kloof tussen stad en platteland en wat er gebeurt als je opeens in een andere bubbel zit.
Dora (36) ontvlucht met haar hond het linksliberale Berlijn. Ze voelt zich er onrustig. Wat ze precies ontvlucht weet ze eigenlijk niet. Het klimaatalarmisme van haar vriend benauwde haar. En sinds de uitbraak van corona mag Dora niet te lang naar buiten. Dat is de druppel en ze vertrekt naar een huis op het Brandenburger platteland dat ze een paar maanden eerder in een opwelling gekocht heeft. Haar buurman stelt zich voor als de ‘dorpsnazi’ en het homostel iets verderop stemt AfD. Kortom: alles wat Dora verafschuwt. Maar ja, de buren blijken wel heel behulpzaam en vriendelijk. Dora weet niet meer wat ze moet vinden.
Dora worstelt met zo ongeveer alles. Zeh gebruikt hier het woord ‘straüblen’ voor, en ik hoor daar ook het Engelse ‘struggle’ in. Dora voelt bubbeltjes opkomen als dat gebeurt. Ook die strijd tussen gevoel en verstand is iets van deze tijd. Veel vrouwen worstelen daar vermoedelijk mee in een maatschappij waar de ‘wetenschap’ centraal staat, meningen in jouw bubbel in beton gegoten zijn en je daar eigenlijk bij toeval in terecht bent gekomen. Ik herken het in elk geval.
Dorpswaarden
Voordat je denkt dat je een special van de Happiness leest: nee, dat is het dus niet. Het is eerder een dorpsblaadje vol met kleine dorpsdingen en dorpswaarden, heel herkenbaar voor iedereen die in een dorp woont of woonde.
Zeh weet grote thema’s van deze tijd als polarisatie, klimaat, de kloof tussen stad en platteland en corona in een klein verhaal te stoppen. Het is echt literatuur van nu: je zou dit boek zo in een tijdcapsule kunnen stoppen als ‘de vroege 2020’s’. Net als in ‘Ons soort mensen’ legt ze vooral de maatschappelijke problemen bloot. En maakt duidelijk dat afwijkende meningen geen probleem zijn, wel hoe je ermee omgaat. Een beetje wat Fredrik Backman ook zo mooi doet. Alleen dan totaal anders. Ik houd wel van dit soort spiegels van de maatschappij.
