De vrouw met de rode ster
Hoe een alleenstaande moeder scherpschutter werd in het Rode Leger en als propaganda-diplomate naar het Witte Huis werd gestuurd. Dat is in een notendop het verhaal van Mila Pavlitsjenko.
Kate Quinn brengt in haar historische romans stukjes geschiedenis tot leven. Zij baseert zich daarbij op memoires of andere historische bronnen. In dit geval de memoires van Mila Pavlitsjenko. Zij was sluipschutter in het Rode Leger, heeft het Witte Huis bezocht en correspondeerde na dat bezoek met Eleanor Roosevelt. Alleen haar liefdesleven is in nevelen gehuld en dat heeft Quinn geprobeerd in te kleuren.
Vrouwen kunnen ook schieten
Mila viel op haar 15e als een blok voor de charmes van de jonge dokter Alexej Pavlitsjenko. Nog geen jaar later is ze getrouwd en moeder van zoon Slavka. Alexej blijkt niet de man van haar dromen te zijn en Mila verhuist terug naar haar ouders. Ze besluit haar studie weer op te pakken en verhuist voor haar afstudeeronderzoek naar Odessa. Slavka blijft bij haar ouders in Kyiv. Dan valt Duitsland de Sovjet-Unie binnen en is het oorlog. Mila wil wat doen, het land van haar zoon verdedigen zodat hij veilig kan opgroeien. Ze heeft niet voor niets scherpschuttertrainingen gevolgd, al waren die eigenlijk bedoeld om Alexej te laten zien dat vrouwen ook kunnen schieten.
Propagandamateriaal
En zo ga je met Mila het slagveld op. Hoe houd je je als vrouw daar staande? In de trein naar het front sluit ze vriendschap met Lena, een verpleegster. En ze ontmoet al snel 2 mannen die haar leven veranderen: Lyonya en Kostia. Je krijgt een beeld van het leven als scherpschutter: het zoeken naar een positie, het wachten, het schieten, gewond raken en weer door. Mila blijkt al snel een van de topschutters in het Rode Leger, al willen haar superieuren daar niet aan. Totdat ze uiteindelijk wél een onderscheiding krijgt. Het Kremlin ziet haar prestaties ook en gaat haar inzetten als propagandamateriaal: wervingsposters, toespraken en een studentenuitwisseling met Amerika.
Eigenzinnig
Zo belandt Mila in het Witte Huis. De eigenzinnige Mila raakt een snaar bij de net zo eigenzinnige Eleanor Roosevelt en er ontstaat een bijzondere vriendschap. Quinn heeft de reis wat spannender gemaakt met een mysterieuze aanbidder en een complot om president Roosevelt te vermoorden. Ik weet niet of de echte Mila zo’n plot gewaardeerd had. Ik vind het wel knap dat Quinn zo’n plot schrijft en je tegelijkertijd laat afvragen of Mila dat wel gewaardeerd had.
Nawoord
Het is een boeiend boek vol vaart en details. Ik houd daar wel van: een goed verhaal lezen en tegelijk iets leren. Quinn schrijft in haar nawoord dat ze met de kennis van nu graag wat dieper in was gegaan op de loyaliteit van Mila Pavlitsjenko aan de Sovjet-Unie. Ze is immers geboren in Oekraïne (Kyiv). Voor mij zou dat afbreuk gedaan hebben aan het boek. Mila verliest juist dan aan geloofwaardigheid. Haar vader werkte bij de NKVD en het is dus heel logisch dat zij loyaal is aan de Sovjet-Unie. Ik had het ongeloofwaardig gevonden als Quinn dit had toegevoegd vanwege de oorlog in Oekraïne. Het was simpelweg geen issue.
De boeken van Kate Quinn krijgen overigens meer waarde door het nawoord. Daarin verantwoordt zij zich over de historische feiten, vertelt zij wat fictie is en wat niet, welke keuzes ze maakte en waarom en in dit geval vind je ook nog foto’s van de ‘echte’ Mila.
