De vergeten vrouwen
“Er waren geen vrouwen in ‘Nam.” De pijnlijkste zin uit het boek. Jarenlang ontkende Amerika dat er vrouwen in Vietnam dienden. Maar wie redden levens, hielden handen vast langs sterfbedden en deden wanhopige pogingen levens te redden? Dat waren vrouwen als Frances (Frankie) McGrath en haar hartsvriendinnen Ethel en Barb. Kristin Hannah vertelt het verhaal van Frankie en daarmee het verhaal van de vergeten vrouwen van de Vietnamoorlog.
Ik was Frankie
De 20-jarige Frankie volgt haar hart én haar broer en meldt zich als vrijwilliger aan bij het leger om naar Vietnam te gaan. Niets had haar kunnen voorbereiden op wat ze daar aantreft. De chaos, de oorlog, de gewonden en hun verwondingen, de doden, de vriendschappen. Hannah beschrijft het met een vaardigheid waardoor je het meteen voor je ziet. En het is niet alleen de omgeving die je ziet. Je voelt mee met Frankie. Hannah laat je alles met haar beleven: de chaos in het evacuatiehospitaal, het overleven. Ik denk dat dit de kracht van Hannahs schrijfstijl is.
Kristin Hannah weet op een of andere manier mij altijd helemaal in een verhaal te trekken. Ook in dit boek leefde ik intens mee met Frankie. En vergaf ik Hannah de soms voorspelbare wendingen in het verhaal. En het suikerzoete einde. Hannah schrijft zo dat ik helemaal meeleef met de hoofdpersoon. Van het conservatieve beschermde leventje van Frankie bij haar ouders in Californië, naar de chaos op de legerbasis en het evacuatiehospitaal en de vriendschap tussen Ethel, Barb en Frankie. Ik was Frankie tijdens het lezen en liet mij helemaal meeslepen.
Schaamte
En dan zit Frankies missie erop en gaat ze terug naar Amerika. Als ze in haar legeruniform op haar spullen wacht bij de bagageband bespotten en bespugen mensen haar. En thuis treft ze een vader die zich schaamt voor zijn dochter. Dat ze naar het léger ging. En niet netjes ging trouwen en kindjes krijgen. De publieke opinie is 1,5 jaar later omgeslagen. Vietnamveteranen zijn geen helden, maar babymoordenaars en oorlogsmisdadigers. En niemand gelooft dat ze in Vietnam heeft gediend: “Er waren geen vrouwen in ‘Nam.” Zelfs bij het veteraneninstituut geloven ze haar niet.
Ook in dit deel leefde ik met Frankie mee. Het was anders. Want Frankie was veranderd. Ik moest even aan haar wennen en stond meer langs de zijlijn. Toch was ook dit deel aangrijpend. Je weet wat Frankie had meegemaakt en je voelt haar onmacht en de onrechtvaardigheid ervan. En juist daarom maakt dit deel van het verhaal het boek zo indrukwekkend. Omdat Hannah hiermee de vergeten vrouwen uit Vietnam zichtbaar maakt. Achterin het boek vertelt ze er nog wat over.
Menselijk gezicht
Verwacht in dit boek geen bespiegelingen over de (on)juistheid van deze oorlog. Daar gaat het niet over. Het gaat over hoe Amerika omging met vrouwelijke Vietnamveteranen en de lange weg naar erkenning van hun aanwezigheid en bijdrage. En hoe een regering de bevolking én haar eigen soldaten voorloog en daarmee haar geloofwaardigheid verloor. Zo zag Frankie dagelijks de massa’s gewonden en doden en tegelijk krantenartikelen die daar met geen woord over repten. Hannah vertelt het met het verhaal van Frankie en geeft de oorlog daarmee een menselijk gezicht. Het is een aangrijpend verhaal, rauw en indrukwekkend. En daarmee een eerbetoon aan al die vergeten vrouwen die in Vietnam dienden.
Meer weten over de bredere politieke achtergronden van de Vietnamoorlog en de gevolgen? Op Netflix vind je de documentaireserie Turning Point: The Vietnam War.
