Armoede uitgelegd aan mensen met geld
Ik las dit boek terwijl ik ook De vondeling van Veenhuizen las. Het bleek het een soort parallel te zijn. Dit boek is een oproep aan de hedendaagse Johannes van den Bosch en Wouter Visser. Met alle goede bedoelingen die beleidsmakers ook hebben: zij weten niet en kunnen niet weten wat armoede betekent. Armoede is meer dan ‘geen geld hebben’. En geld alleen lost het probleem ook niet op.
Meer dan ‘geen geld hebben’
‘S Jongers maakt duidelijk dat armoede veel dieper gaat. Het gaat over grip hebben op je eigen leven, de voortdurende angst dat een tegenslagje je door de vloer van je bestaan laat zakken, je niet gehoord voelen, je een ‘alien in eigen land voelen’ waar de bestaande instituties voor jou niet werken omdat je niet weet hoe ze werken en je niemand kent die jou helpt. En ook al kom je eruit: de rest van je leven zit dat stemmetje in je hoofd. ‘Ben jij wel goed genoeg, ben jij dit wel waard?’.
Spreadsheetwerkelijkheden
Ik heb het meestal niet zo op boekjes van De Correspondent. Ik heb moeite met het toontje ‘wij weten hoe de wereld in elkaar zit en vertellen je het’ dat vaak opstijgt uit de boekjes. Dit boekje is ook zo, maar dan anders. Tim ‘S Jongers blijft weg van abstracte modellen en spreadsheetwerkelijkheden. Hij weet uit eigen ervaring wat armoede met je doet. Hij werd zelf “overvallen door hoe snel adviseurs erin slagen om van bestaansonzekerheid een abstracte discussie te maken waarbij nauwelijks meer over de mensen en hun werkelijke problemen werd gesproken. Terwijl er weinig concreter is dan geen geld hebben, geen woning, geen goede gezondheid, geen sociaal netwerk of geen diploma.”
Het boek is een mengeling van verhalen over de armoede die ‘S Jongers zelf ervaren heeft en zijn visie over wat mensen in armoede echt nodig hebben. En, heel eerlijk: de ‘armoedeporno’ over de eigen ervaringen van ‘S Jongers leest het fijnst. En dat is misschien maar goed ook. Door zijn eigen ervaringen laat ‘S Jongers zien dat armoede een complex probleem is dat voor iedereen anders is. En gelukkig zien ook steeds meer beleidsmakers-met-geld dat. Dat maakt het ook hoopvol.
Maatwerkoverheid
De beste tip vond ik dat de overheid voor 80% van de mensen goed werkt. Dat moet je gewoon zo houden. Richt voor de 20% kwetsbare mensen een bijzondere overheid op, met persoonlijke begeleiding en hulp op maat. In plaats van de vernederende toestand van het Noodfonds Energie waar mensen door tig digitale hoepels moesten springen en als je dat gelukt is je maar moest afwachten of je het snel genoeg had gedaan om geld te krijgen omdat de beleidsmakers bij voorbaat al in het spreadsheet hadden berekend dat een groot deel van de mensen de moeite niet zou nemen.
Ik vond het wel mooi dat ik dit boekje tegelijk las met De vondeling van Veenhuizen. Waar Van den Bosch en Visser dingen riepen als ‘ze moeten gewoon minder drinken en harder werken’. Waarop ze nog een fles cognac lieten brengen door het dienstmeisje. Was een mooi boekje voor ze geweest.
Luistertip
Podcastaflevering De Ongelooflijke Podcast #216 met Tim ‘S Jongers
