Alleen maar helden
Op een avond hakt iemand in op de ster van Arnie Walton op de Hollywood Walk of Fame. Het blijkt Samuel A. Saunders te zijn. In zijn nalatenschap treft de schrijver brieven, dagboekaantekeningen en transcripties aan. Als student is Saunders gestuit op een mysterie uit de nazi-tijd. Een groep UFA-filmmakers (regisseur, acteurs) verbleef aan het einde van de oorlog in Kastelau in de Beierse Alpen. Zij werkten daar aan de film Lied der Freiheit. Een van hen was Arnie Walton, toen nog Walter Arnold.
Niets is wat het lijkt in dit boek. De schrijver beweert dat hij slechts de brieven, dagboekaantekeningen en transcripties uit de nalatenschap van Samuel A. Saunders deelt. Het lijkt non-fictie, maar is dat niet. Ik moest even aan de vorm wennen.
Het verhaal hangt ook van leugens aan elkaar. Brieven bestaan niet, transcriptie bestaat niet, Titziana Adam niet en Walter Arnold en Arnie Walker ook niet. En in het verhaal zelf struikel je ook over de leugens waarmee iedereen het eigen hachje probeert te redden. Zo zeggen de filmmakers dat ze in Kastelau een film opnemen, maar in werkelijkheid willen ze vooral de bombardementen in Berlijn ontvluchten. En naarmate de Duitse nederlaag meer in het zicht komt, verandert ook de film zelf. Daar gaat het boek dan ook over: hoe ver gaan mensen om te zorgen dat ze zelf zo goed mogelijk uit een vervelende situatie komen?
Het leest niet makkelijk. Toch herken ik al snel die typische stijl van Lewinsky: hij neemt je mee in zijn tunnel en trekt langzaam het koord aan. Dat zorgt ervoor dat ik doorlees. De andere reden om door te lezen is de onbetwiste ster van het boek: Titziana Adam. Een C-actrice die alles doet voor een rol en in Lied der Freiheit haar ‘finest hour’ beleeft. Saunders interviewt haar en de transcripties zijn een vondst. Inclusief wegvallend geluid. Adam is een unieke stem.
Ik vond het een apart boek. De afwisselende fragmenten uit brieven, dagboek en transcripties maken het doorlezen regelmatig lastig. Toch weet Charles Lewinsky mij te verleiden om door te lezen. Geen spijt, maar een fantastische leeservaring was het ook weer niet.
